Gunnhildur Yrsa Jónsdóttir, fyrrverandi atvinnu- og landsliðskona í knattspyrnu, hefur um langt árabil staðið fyrir knattspyrnuæfingum hjá Íþróttafélaginu Ösp. Upphafið af slíkum æfingum má rekja til þess að Gunnhildur og móðir hennar, Laufey Ýr Sigurðardóttir taugalæknir, ákváðu að setja á fót knattspyrnunámskeið fyrir fötluð börn fyrir tæpum tveimur áratugum.
„Ef við förum alveg í upphafið þá held ég að þetta hafi verið einhvern tímann á bilinu 2008 til 2010. Þá ákváðum ég og mamma mín að vera með námskeið sem heitir Fótbolti fyrir alla, sem var þá námskeið fyrir fötluð börn. Þannig byrjaði ég í þessu.
Svo fer ég út í atvinnumennsku og held áfram að vera sjálfboðaliði í Special Olympics og þar sem ég er að spila. Svo þegar ég kom heim vissi ég strax að ég vildi halda þessu áfram, vinna áfram með þetta. Þá akkúrat kemur auglýsing frá Öspinni um að þeim vanti þjálfara.
Þannig að ég ákvað að sækja um og tek við þessu. Á fyrstu æfingunni minni með Öspinni voru þrír iðkendur sem komu á hana. Við vorum í danssal og þá einhvern veginn ákvað ég að fara í þetta af fullum krafti,“ segir Gunnhildur um upphaf verkefnisins.
Úr þremur iðkendum í 40
„Mér fannst eins og það væru örugglega fleiri sem hefðu áhuga á að stunda knattspyrnu en vissu kannski ekkert af þeim möguleika. Við fórum og auglýstum á Facebook. Svo byrjaði einhvern veginn einn í viðbót að mæta og svo fleiri.
Nú í dag eru þetta um það bil 40 iðkendur á öllum aldri, stelpur og strákar og óháð fötlun. Getubilið er mjög stórt en mér finnst það vera algjörlega rétt fyrir alla að fá að æfa sína íþrótt. Ég er nú ekki að segja að fótbolti sé kannski fyrir alla en allir ættu að hafa tök á því að æfa sína íþrótt.
Þannig byrjaði þetta og svo hefur þetta gengið rosa vel. Mér finnst þetta sjálfsagður hlutur. Mér finnst að svona eigi þetta að vera, að svona eigi samtal okkar að vera. Lögfesting samnings Sameinuðu þjóðanna mun líka hjálpa þessu mjög mikið,“ heldur hún áfram.
Vonum að önnur hverfislið geri það sama
Undanfarin ár hafa æfingar Aspar verið í samstarfi við Stjörnuna, uppeldisfélag Gunnhildar. Upphaf þess samstarfs má rekja til framtíðarsýnar hennar varðandi það að fleiri félög fari að bjóða upp á fótboltaæfingar fyrir fötluð börn.
„Þegar ég tók við Öspinni var ein stelpa sem kom til mín og talaði um að hana langaði í búning. Þannig byrjaði þetta. Hún talaði um að allir krakkarnir í hennar bekk hafi verið í Fylkisbúning. Þá langaði mig svolítið að tengja þetta við einhver hverfislið með það í huga að kannski myndu fleiri hverfislið gera slíkt hið sama í framtíðinni.
Þá gætum við verið með mót og krakkarnir spilað með sínu hverfisliði. Hugsunin mín á bak við það að sameina þetta Stjörnunni var að þá væru iðkendur ekki í einhverju sérsambandi, þú ert bara í félagi eins og allir aðrir í bekknum þínum, þínu hverfisliði.
Við vonum það að önnur hverfislið sjái að Stjarnan er að bjóða upp á þetta og hugsi: „Við viljum gera það sama.“ Það var svona pælingin á bak við það,“ segir Gunnhildur um samstarf félaganna tveggja og kveðst afar þakklát Stjörnunni, Garðabæ og Öspinni.
Fékk eiginkonuna með sér
„Stjarnan og Garðabær hafa reynst svakalegur stuðningur og Öspin. Það hefur gengið mjög vel. Garðabær styrkir okkur árlega til þess að hjálpa okkur. Við þurfum náttúrlega fleiri þjálfara.
Garðabær hefur líka hjálpað okkur með aðstöðu í Miðgarði, sem er frábært. Við fórum á fyrsta mótið okkar í Danmörku 2024, fórum svo til Malmö í fyrra og erum á leiðinni til Danmerkur núna í maí að keppa á Special Olympics móti þar.“
Þó að móðir Gunnhildar sé ekki lengur formlega með henni í verkefninu eins og í upphafi stendur Gunnhildur síður en svo ein að því.
„Nei, mamma er ekki lengur með mér í þessu. Hún kannski mætir einu sinni og einu sinni bara til þess að segja hæ. En nei, hún er svo mikið erlendis.Ég fékk konuna mína Erin [McLeod] með mér í þetta. Ég á eins árs strák og þá er oft erfitt að mæta á allar æfingar,“ segir hún.
Stendur ekki og fellur með mér
„Þá hafa Elfa Björk [Erlingsdóttir] og Hörður Reynis hjálpað mér og tekið svolítið yfir þetta á meðan ég er svolítið í millibilsástandi. Elfa Björk var líka með mér áður en ég eignaðist soninn. Þau eru með umsjón með þessu núna en ég kem á æfingar þegar ég get.
Mér finnst það alveg frábært því ég man að þegar ég byrjaði þetta þá voru mjög margir sem sögðu við mig: „Þetta stendur og fellur með þér.“ Ég er svo ánægð að heyra að það er nú bara ekkert raunin. Maður náði að afsala sér þessu tímabundið. Ég gat alveg farið í fæðingarorlof og þetta bara skotgengur,“ bætir Gunnhildur við.
Millibilsástandið sem hún vísar til snýr að því að ekki reynist alltaf auðvelt að fá pössun fyrir eins árs son þeirra hjóna. Gunnhildur og Erin léku með Halifax Tides í efstu deild Kanada á síðasta tímabili en hjónin eru nú flutt búferlum til Íslands.
„Nú er ég alveg flutt til Íslands. Þetta er meira af því að mamma er erlendis og konan mín er náttúrlega frá Kanada, þannig að ef við náum ekki að fá pössun þá næ ég ekki að mæta. Þetta er bara millibilsástand því ég get eiginlega ekki þjálfað með eins árs barn í fanginu. Það er meira það. En ef við fáum pössun þá mæti ég á hverja æfingu sem ég get,“ útskýrir hún.
Segjum ekki nei við neinn
Hvernig finnst þér að sinna þessu?
„Þetta er það skemmtilegasta sem ég geri. Þegar ég var að reyna að fá þjálfara með mér, meira að segja konuna mína, þá segja alltaf allir: „Já, en ég hef aldrei unnið með fötluðum börnum. Hvað ef ég segi eða geri eitthvað vitlaust?“
Svo alltaf um leið og þau byrja að þjálfa þá segja þau: „Vá, ég hafði algjörlega rangt fyrir mér.“ Þetta er kannski meira samfélagsleg hindrun held ég. Meira að fólk trúi því að þetta sé eitthvað öðruvísi, eitthvað svoleiðis, sem er bara algjörlega rangt.
Svo hefur alveg verið rætt um að það eru kannski fordómar í fótbolta gagnvart fötluðum börnum, eða að taka á móti þeim. Þetta kannski gefur þeim vettvang til þess að blómstra í íþróttinni sinni,“ segir Gunnhildur og kveðst líta björtum augum til framtíðar þegar kemur að verkefninu.
„Við viljum halda áfram þeirri stefnu sem við erum með núna. Það eru allir velkomnir á æfingu hjá okkur óháð fötlun. Við tökum á móti öllum og segjum ekki nei við neinn. Ef einhver hefur áhuga á að spila fótbolta hvet ég þau til þess að koma og kíkja til okkar. Það má alltaf prófa eina til tvær æfingar áður en maður skráir sig,“ segir Gunnhildur Yrsa Jónsdóttir að lokum.
Viðtal/ Gunnar Egill Daníelsson
Myndir/ Úr einkasafni
